اتحادهاي سياسي؛ چگونه؟

پويا الف
pouya-a@SiahSepid.com

يكي از مباحث دامنه دار و مورد توجه گروههاي سياسي در دوره هاي مختلف بحث اتحادهاي سياسي است. هرگاه نيروهاي يك عرصه احساس كنند كه هر كدام به تنهايي قادر به دستيابي به مقاصد خود نمي باشد آنگاه اين بحث مطرح مي شود، اما معمولا به سبب عدم برخورداري از متدهاي صحيح، پس از چندي موضوع به فراموشي سپرده مي شود. غرض از اين نوشتار عرضه راهكاري مناسب به منظور راهگشايي اين مسير مي باشد.

لزوم اتحاد
نخستين نكته اي كه نظر هر انديشه ورز در اين موضوع را به خود جلب مي نمايد آن است كه نيروهاي سياسي ( اعم از احزاب و افراد ) ضرورت اتحاد را درك نموده باشند. اتفاقا همين كه امروز بحث اتحادهاي سياسي از سوي گروههاي مختلف اپوزيسيون طرح گرديده و حتي به بخشي از ناراضيان درون حاكميت نيز سرايت كرده است خود حكايتي از اين ماجراست كه گروههاي مختلف به ضرورت اين مهم رسيده اند. اما آنچه در اينجا مد نظر است درك ضرورت اتحاد بين همه نيروهاي سياسي معارض، چه آن ها كه در كمترين سطوح قايل به ابراز مخالفت با استبداد حاكم بر ايران بوده تا آن هايي كه دربالاترين سطح مهياي نبرد مي باشند. در واقع اتحادي كار ساز است كه بتواند طيفي از نيروهاي مخالف رژيم را به هم متصل نمايد. اگر بتوان محور فرضي فوق را جنبه عيني بخشيد گامي مهم به سوي اين اتحاد بر داشته خواهد شد.

يافتن مشتركات
دومين نكته كه در اين بحث مورد توجه است يافتن وجوه مشترك بين نيروهايي است كه قصد دارند با هم متحد شوند. آن چه از گفته ها و نوشته هاي گروه ها و افراد مختلف بر مي آيد غالبا در چند موضوع اشتراك نظر محسوس است، كه عبارتند از:

ابتناي حكومت بر راي مردم (دمكراسي)، آزادي (در عرصه هاي عمل و نظر)، نفي حكومت ديني (تفكيك عرصه دين از عرصه سياست)، برابري زنان و مردان در برخورداري از حقوق انساني (مراعات حقوق بشر) و ...

اما از آن جا كه هر حزب يا گروه در پي نيل به اهدافي مي باشد كه ممكن است براي ساير احزاب حايز اهميت چندان نباشد بنابر اين شايسته است اهداف مشترك اولويت بندي شوند. چرا كه جداشدن هر تعداد از گروهها در اين مسير (ولو اندك) به مثابه دور شدن از محور اتحاد است بنابر اين بجاي اتخاذ چند هدف در مرحله نخست يك هدف مشترك براي اتحاد در نظر گرفته شود. بعنوان مثال نيل به حكومتي بر مبناي راي مردم و مبارزه با حاكميت استبدادي مي تواند اولويت نخست و بهترين گزينه براي شروع يك اتحاد سياسي بين كليه گروههاي اپوزيسيون و حتي ناراضيان درون حاكميت باشد.

آهنگ مناسب حركت
نگاهي به سابقه حركت هايي كه به منظور اتحاد سياسي آغاز شده اما با ناكامي مواجه گرديده، نمايانگر اين مهم است گروه هايي كه تحت عنوان "جبهه" و ... به منظور در بر گرفتن احزاب مختلف همسو ايجاد شده اند به علت آن كه نتوانسته اند آهنگ مناسبي براي حركت خود اتخاذ نمايند بدون آن كه خود بخواهند موجب شدند تا برخي گروه ها نتوانند همپاي آن ها حركت نموده يا برخي نتوانند سرعت خود را به ميزان شتاب آنان بكاهند و در هر دو حال جبهه شكل عيني به خود نگرفت. بنابر اين مي بايد در عين آن كه هر گروه بتواند موضع ويژه خود را اتخاذ نمايد در حركت هاي كلي امكاني براي موضع گيري مشترك باقي گذارد و اين با تنظيم عاقلانه اآهنگ حركت ميسر است.

پرهيز از نقاط افتراق
هيچ گروه سياسي نمي تواند ادعا كند كه در اتخاذ سياست ها و سابقه فعاليت هايش بري از نقص و عيب مي باشد و اگر قرار باشد در اين خصوص شمارش نماييم در كنار هر حزب سياهه اي از اين شاخصه ها را مي توان بر شمرد. اما آن چه در پايان كار حاصل مي گردد تنها تفرق هر چه بيشتر نيروها خواهد بود. آن چه مهم است محاسبه اين امر است كه در فراز و فرود تجربه ها و گذر ايام اكنون به چه ميزان از نقايص خود كاسته و تا چه حد با مطالبات ملي هم آوا مي باشد. بنابر اين محك زدن سياست ها و عملكردهاي كنوني هر گروه با ملاك پيش گفته و پرهيز از مناقشات بيهوده اختلاف برانگيز، يكي ديگر از گام هاي اساسي اين اتحاد است.

شورا ي هماهنگي بجاي جبهه
جبهه، درجه و سطحي از تشكيلات سياسي است كه مستلزم رهبري واحد است. اكنون كه بخشي از نيروها ي اپوزيسيون در خارج و با شرايط و محيط سياسي - اجتماعي خاص خود فعاليت مي كنند و بخش ديگر در داخل كشور و تاحد زيادي درگير حصارها و موانع متعدد و با ويژگي هاي اجتماعي خاص خود بسر مي برند امكان رهبري واحد تشكيلاتي وجود ندارد، اما از سويي با توجه به امكاناتي نظير شبكه هاي راديو تلويزيوني ماهواره اي و مهمتر از آن اينترنت، امكان هماهنگي ها ي موج سومي و به صورت شوراي نيمه علني نيمه مخفي وجود دارد. لذا اين پيشنهاد نيز مي تواند به عنوان يكي از گام هاي اتحاد سياسي مد نظر قرار گيرد. البته آن چه به اجمال طرح شد نيازمند توضيحات بيشتر در فرصت هاي ديگر است.