دنيا ، بيان قدرت عشق با چاشني طنز

(بررسي نظري فيلم دنيا ساخته منوچهر مصيري)

فردين نوري
fardin@SiahSepid.com

آلبوم عکسهاي فيلم دنيا

شناسنامه فيلم

نام فيلم : دنيا

كارگردان : منوچهر مصيري

نويسنده فيلمنامه : علي روئين تن

بازنويسي فيلمنامه : فرهاد توحيدي

مدير فيلمبرداري : علي اكبر مزيناني

تدوين : نازنين مفخم

موسيقي : فريبرز لاچيني

طراح گريم : مسعود ولدبيگي

طراح صحنه و لباس : ويشكا آسايش

تهيه كننده : علي اكبر مزيناني

بازيگران : هديه تهراني ، محمّدرضا شريفي نيا ، گوهر خيرانديش ، سروش گودرزي ، زهره داوودي ، فرج الله گل سفيدي ، مجيد مشيري ، الهام حميدي ، معصومه اسكندري و معين زندي.

خلاصه داستان :

حاج رضا عنايت (محمّدرضا شريفي نيا) مردي با سن و سال بالا ، متأهل و داراي سه فرزند است. وي كه داراي اعتقادات بالاي مذهبي و بسيار با ايمان است صاحب آژانس املاك ميباشد.

حاج رضا در محيط كار خود با خانم جواني به نام دنيا (هديه تهراني) كه تازه از خارج به ايران بازگشته و به دنبال خانه ميگردد آشنا ميشود و رفته رفته دلداده او ميگردد و در راه رسيدن به دنيا از تمام اعتقادات و گذشته خود دست ميكشد.

بررسي نظري فيلم دنيا

*دنيا ، براي آندسته از تماشاگراني كه سينما را بيش از هر چيز ديگر سرگرمي خواهند دانست مطمئناً فيلمي بسيار جذاب و سرگرم كننده خواهد بود. امّا از نظر بعد هنري بر پايه هيچ يك از گونه هاي مختلف فيلم تك روي نكرده است.

حضور بازيگران سرشناسي چون هديه تهراني ، محمّدرضا شريفي نيا و گوهر خيرانديش به عنوان يكي از بزرگترين علل جلب تماشاگر براي فيلمهاي تجاري كافيست تا دنيا در وادي فيلمهاي سينمائي گيشه پسند موفق باشد.

با اين وجود كه همراه بودن داستان عشقي فيلم با يك قالب طنز بسيار ساده هم نميتواند در اين مهم بي تاثير باشد.

بانگاهي گذرا بر شخصيّت هاي اصلي فيلم واضح و روشن است كه نويسنده فيلمنامه و يا بازنويس آن در طي نگارش سناريو ، نقش آفرينان داستان را براي خلق شخصيت ها در نظر داشته و اينگونه تعبير ميشود كه گوئي به جاي هماهنگ شدن بازيگران با شخصيتهاي داستان ، اين شخصيّت هاي داستان بوده اند كه خود را با هنر بازيگران هماهنگ كرده اند.

*منوچهر مصيري (كارگردان) متولّد 1329 در تهران است. او در سال 1350 با فيلم «رشيد» به عنوان دستيار كارگردان به عرصه سينما وارد شد. و سپس در ادامه كار هنري خود در سينما فيلم هائي چون «امشب اشكي ميريزد» ، «برهوت» ، «تشكيلات» ، «مكافات» ، «آخرين خون» و «آئينه آسماني» را در كارنامه خود به عنوان كارگردان ثبت كرد.

مصيري آخرين فيلمش را در سال 1374 ساخته بود و با وجود اينكه مدّت زماني طولاني از كار هنري دور بوده ، اينك فيلم دنيا را دقيقاً با معيارهاي سينماي عامه پسند امروز ساخته است.

امّا شايد بتوان از ديدگاه ديگر بازگشت وي را پس از دوري از سينما و حرفه اش ، انگيزه اي دانست براي ساختن يك فيلم كامل و بدون نقص. فيلمي كه شايد بعد از اين مدّت بتوان آنرا حاصل جستجوي عميق كارگردان براي يك سوژه جذاب و فوق العاده دانست. سوژه اي كه گاهاً در مورد بزرگان سينماي ايران چون بهرام بيضائي پس از دوري از سينما با فيلمي چون سگ كشي بيان شد.

امّا با همه اين تفاسير به طور حتم انگيزه اوليّه ساخت فيلم دنيا براي مصيري جذاب و قابل قبول بوده و همين امر باعث شده بازگشت وي به سينما با كارگرداني اين فيلم صورت بپذيرد.

در مورد شخصيت دنيا (نقش اوّل) با هنرنمائي هديه تهراني بايد كمي انديشيد ، نحوه گويش وي در طول فيلم به عنوان فردي كه از دوران كودكي در خارج بزرگ شده و فارسي را به خوبي نميتواند صحبت كند بيشتر جنبه طنز داشته و مسلماً كارگردان به دنبال هر چه طبيعي تر بودن اين نوع گويش نبوده است و در اصل يكي از بهانه هاي نشاندن خنده بر لبان تماشاگر در طول فيلم را با اين كار به دست آورده.

و با اين وجود كه در مورد استعداد و هنر بالاي هديه تهراني هيچ جاي شك و ترديد نيست ، مصنوعي به نظر رسيدن بازي وي در نقش دنيا را به طور حتم بايد رضايت كارگردان دانست.

از نكات جالب توجه فيلم دنيا قبل از هر چيز ميتوان به حضور هديه تهراني در مقابل شريفي نيا براي نخستين بار در يك فيلم سينمائي اشاره كرد ، به اين دليل كه هديه تهراني از جمله كساني است كه توسط شخص شريفي نيا به سينما وارد شد و اينك پس از موفقيت تهراني در سينما ، شريفي نيا كه جزء حرفه اي هاي سينماست در مقابلش نقش آفريني مي كند.

از ديگر موارد جالبي كه در مورد دنيا ميتوان بيان كرد اولين حضور ويشكا آسايش به عنوان طراح صحنه و لباس در اين فيلم است ، آسايش كه پيش از اين سابقه بازيگري در سينما و تلويزيون را تجربه كرده اكنون با فيلم دنيا به دنيال حرفه اصلي خود يعني طراحي صحنه و لباس رفته است. به اين دليل كه تحصيلات وي در خارج از كشور نيز در همين رشته بوده.

با همه اين تفاسير دنيا را ميتوان از ديدگاه تماشاگر بسيار موفق دانست.