اسب تروا در آخرين خانه بازي اصلاحات آرام

كورش باقي
SiahSepid.com

وقتي يك ماه پيش، محمد رضا خاتمي برادر رييس جمهور و دبيركل حزب مشاركت (مهمترين عضو فراكسيون اكثريت اصلاح طلب مجلس) در نامه اي به برادرش از كودتاي نهاني محافظه كاران براي دستگيري 60 تن از مهره هاي كليدي اصلاح طلبان خبرداد، به روزهاي اول نمايندگي اش در مجلس ششم فكر نميكرد.
مجلس ششم شوراي اسلامي كه از سوي بسياري "مجلس اصلاحات" نام گرفت سلاحي بود در دست اصلاح طلبان تا بعد از فتح مسند رياست جمهوري و دردست داشتن قسمت عمده اي از مطبوعات، اميد پيشرفت اصلاحات آرام سياسي را در ساختار حكومتي جمهوري اسلامي بيشتر به واقعيت نزديك كرد. طرح كودتاي مورد اشاره برادر رييس جمهور نتيجه اي است از آنچه در مدت كوتاهي پس از افتتاح اين دوره از مجلس اتفاق افتاد: انتخابات هييت رييسه مجلس شوراي اسلامي.

بسياري از چهره هاي اصلاح طلب مورد اشاره در نامه دبيركل حزب مشاركت نمايندگان مجلس ششم هستند. نمايندگان مجلس ششم از اولين روزهاي شروع به كار خود هدف حملات محافظه كاران قرار داشتند. تهديد هاي مكرر چهره هاي غير مطرح در بين نمايندگان اصلاح طلب و وارد كردن اتهامات قضايي متوالي بر آنان پيامي براي ديگر نمايندگان مجلس به شمار ميرفت.
وقتي پس از رسميت يافتن مجلس و تاييد اعتبارنامه هاي نمايندگان مجلس نوبت به انتخاب هييت رييسه مجلس رسيد، گروه هاي مختلف اصلاح طلبان با حمايت از مهدي كروبي مرتكب عملي شدند كه آنروز در نزد بسياري به اشتباهي بزرگ ميمانست.
مهدي كروبي روحاني كه تصوير بر سر زدن او در روز درگذشت آيت الله خميني تلويزيون هاي ايران را پركرده بود، به درستي از دست دادن بزرگترين پشتيبان خود را به عزا نشسته بود. محو شدن تصاوير او و همفكرانش از صفحه تلويزيون هاي ايرانيان براي هشت سال پس از آن، نشانه درستي گمان آنروز او بود و حمايت سال 76 مجمع روحانيون مبارز، به رهبري آقاي كروبي از محمد خاتمي در انتخابات رياست جمهوري ضمانتي بود براي حضور دوباره چهره هاي همفكر او در صحنه سياست ايران.
اين حمايت اما در ميان حاميان محمد خاتمي براي پست رياست جمهوري به طرز مشكوكي بي هزينه ترين آن بود: غلامرضا كرباسچي شهردار وقت تهران با زندان و انفصال از خدمات دولتي سهم "كارگزاران سازندگي" را از تنبيهي كه براي آنان در نظر گرفته شده بود پرداخت كرد. ديگر احزاب، گروه ها و افراد حمايت كننده آقاي رييس جمهور نيز به انحاي مختلف مجازات حمايت خود را گرفتند. در اين ميان مجمع روحانيون مبارز، گروهي كه آقاي رييس جمهور در آن عضويت دارد از خوردن آن چوب در آمان ماند.

پس از گذشت چندي از شروع به كار مجلس، كارنامه آقاي كروبي در دوره اول رياستش بر مجلس شوراي اسلامي كارنامه اي درخشان نبود. وقتي در يكي از اولين برخورد هاي ميان نمايندگان اكثريت و او، برخي نمايندگان جبهه مشاركت قصد داشتند با اشاره به نقش رييس مجلس در پارلمان ديگر كشور ها نقش او را به "سخنگوي مجلس" تقليل دهند، او با اتكا به ذكر عنوان "رييس" در قانون اساسي جمهور اسلامي، برنده از ميدان بيرون آمد. آن روز بسياري گمان كردند نمايندگان به اشتباه خود در انتخاب آقاي كروبي به رياست مجلس پي برده اند. اين گمان بعد از خودداري رييس مجلس از خوانده شدن حكم رهبر در مورد مطبوعات در صحن علني مجلس و اجراي بي چون و چراي آن "حكم حكومتي" به اطمينان بدل شد.
آنچه دوسال بعد در دوره دوم راي گيري براي هييت رييسه مجلس از گلدان هاي طلايي راي گيري مجلس بيرون آمد، چيزي جز اين است. انتخاب مجدد مهدي كروبي به سمت رياست مجلس در مجلسي كه اكثريت آن با اصلاح طلبان است اين سووال را در ذهن بدنه مردمي اصلاح طلب مطرح كرده است كه: آيا نمايندگان از كارنامه دوره اول آقاي كروبي و كارشكني هاي متعدد او راضي اند يا رفتار هاي او را فراموش كرده اند؟

حضور يك روحاني ميانه رو (در بين دو جناح حكومتي حاضر) كه در مواقع نه چندان كم تكرار برخورد دو جناح در مجلس عموما وزنش را به طرف محافظه كاران مي اندازد، در راس قوه مقننه كشور در دوراني كه محافظه كاران هنوز در شوك شكست بزرگشان در انتخابات رياست جمهوري بودند شايد به متعادل كردن اوضاع كمك ميكرد. از سوي ديگر نو بودن تجربه اصلاح طلبي در مجلس جايي براي رجوع به تجربيات گذشته نداشت. ليكن وقتي بنا به نامه رييس بزرگترين حزب مجلس، محافظه كاران تا جايي پيش رفته اند كه قصد كودتا، اعلام وضعيت فوق العاده و دستگيري 60 تن از چهره هاي كليدي اصلاح طلب درون حكومت را دارند، انتخاب مجدد شخصي كه به تازگي در ديدار با آيت الله مهدوي كني يكي از رهبران پشت پرده محافظه كاران در "رسيدن به نقطه مشترك" با جامعه روحانيت مبارز (يكي از محوري ترين تشكل هاي محافظه كاران) ابراز اميدواري كرده است نه عاقلانه است و نه قابل توجيه براي موكلين نمايندگان. مردمي كه با عدم شركت در انتخابات شوراي هاي شهر، اصلاح طلبان و كل نظام جمهوري اسلامي را در معرض خطر عدم مشروعيت قرار داده اند.

نامه نگاري هاي انتقادي محمد رضا خاتمي با حبيب الله عسگراولادي، دبير كل هييت موتلفه (يكي ديگر از تشكل هاي محوري محافظه كاران)، نامه هاي سرگشاده اصلاح طلبان درون حكومت و نمايندگان مجلس به رهبر و همچنين هشدار هاي آقاي خاتمي به برادر بزرگتر و رييس جمهورش هنگامي موثر خواهد بود كه نمايندگان مجلس و اعضاي حزب مشاركت به عنوان بزرگترين حزب اصلاح طلب درون حاكميت با پرسش جدي اعمال و گفتار آقاي كروبي و در صورت لزوم بركناري وي از سمت رياست مجلس، موكلين خود را از جدا بودن راه خود با راه مجمع روحانيون مبارز و دبيركل آن مطمئن سازند كه در غير اين صورت شايد اين نامه ها آخرين نامه هايي باشد كه از خارج از زندان خواهند نوشت. زنداني كه زندانبان آن كسي جز همفكران مهدي كروبي نخواهند بود.