سنت و تجدد

كيميا ابراهيمي
Matan.persianblog.com

در سرزمين ما همه مسائل به شكلي به سياست و سياست زدگي ارتباط پيدا مي كند از دين گرفته تا كفر، از سكوت تا فرياد ، از سليقه تا بي سليقگي و از لباس تا تفكر و انديشه.

اينها نتيجه جامعه ايست كه نا خود آگاه در شرايطي همچون برزخ ميان سنت و مدرنيته قرار گرفته است و اين سياست زدگي و سياست نا خواسته به مسائل فردي و اجتماعي ما كشيده مي شود. تا جايي كه پوشيدن لباسي خاص موافقت با شرايط موجود و لباسي ديگر مفهوم مخالفت با جو حاكم را در تفكر يك ايراني متبلور مي سازد.

به طور مثال در دو دهه اخير پوشيدن كت و شلوار همراه با محاسن بلند و موي هاي كوتاه پوششي براي نشان دادن صلاحيت اخلاقي يك مرد بوده است ، تا حدي كه در همان دو دهه با نگاه به چنين فردي اين انديشه به ذهن خطور مي كرد كه با انساني به مراتب پاك و والا روبرو هستيم.

در همان زمان داشتن چادر براي زنان ، حجاب برتر شمرده مي شد به طوري كه اگر فردي پوشش خود را به مانتو تبديل مي كرد ، دچار هزاران تهمت و افتراء خواهد بود.

با توجه به مطالعاتي كه در اين مورد انجام داده ام بايد بگويم كه هيچ كدام از اين نوع پوشش ها لباس قومي يا ديني ما نيستند .كت و شلوار و جين همگي زائيده فرنگ ديگر ممالكند و چادر امروزي هم همان پوششي است كه دو دهه قبل ، شيخ فضل الله نوري آن را مترادف بي حجابي تعبير كرد و پاي منبرفرياد زد كه اي مردم به دنبال مشروطه نرويد و گرنه چاقچور را از سر زنانتان بر مي دارند و چادر چرخي - چادر در شكل فعلي اش - را بر سر زنانتان خواهند كرد.

اين تناقص آشكار سنت و مدرنيته نه تنها در ايران بلكه در كشورهاي اروپايي نيز بار ها به چشم خورده است كه خود حكايتي بلند دارد . چادر چرخي كه زماني پوشش زنان درداخل منازل بود به كوچه و خيابان آمد و كت و شلوار كه روزگاري مظهر قرتي بودن و غرب زدگي بود مبدل به لباس مومنان شد. فرهنگ ما لبريز از اين نقايص و تناقضات است اما در آخر بايد گفت كساني كه اين روزها به نام سنت و دفاع از آن در هر كوي و برزن دست به دامان امر به معروف و نهي از منكر مي شوند ، در ناآگاهي محض به سر مي برند ، چرا كه سنت زائيده دگرگوني است و آنچه كه روزي در باور مردم تجدد شمرده مي شد امروز به سنت تعبير مي شود و مورد دفاع سنت گرايان قرار گرفته است.