وبلاگستان شهر شيشه ای

وحيد قاسمی
Vaheed.com

هشت نکته در مورد کتاب

یک- بطور خلاصه می شود این کتاب را این گونه معرفی کرد: مجموعه ای از مطالب نخستین وبلاگ های فارسی به انتخاب خود نویسندگان ( دقیقا 158 وبلاگ ) بعلاوه ضمیمه آموزش وبلاگ نویسی ( نوشته سامان جاده نمناک ) و تاریخچه و اولین کلمات وبلاگ های فارسی ( نوشته رضا عرایض ) ایده اولیه کتاب از رضا غریب آشنا بوده و تقریبا تمامی کارهای کتاب توسط بلاگرها انجام گرفته.

دو- هدف از جمع آوری و انتشار این مجموعه دو چیز بوده است.
یک: معرفی این پدیده به عموم ( یک سال و نیم پیش وبلاگ مثل امروز پدیده شناخته شده ای نبود )
دو: حفظ و ماندگار کردن نثری که وبلاگ های فارسی با آن می نوشتند که به اعتقاد برخی از زبان شناسان نوع جدیدی است از نثر مابین گفتار و نوشتار.

سه- انتخاب مطالب به این صورت بوده که به تمام وبلاگ هایی که می شناختیم میل زدیم و از آن ها خواستیم مطالب انتخابی خود را به همراه مشخصات در خواستی در فرم پیوست ارسال کنند که از مجموع حدود 300 میل زده شده حدود 160 میل جواب داده شد. ( در آن مقطع زمانی حداکثر 400 وبلاگ فارسی وجود داشت )

چهار- عکس العمل های بسیار متفاوتی در قبال این کار شد. حسین درخشان ( که قصد داشتیم کتاب را به پاس انتشار راهنمای وبلاگ نویسیش به او تقدیم کنیم) در جواب میل ما درخواست حق التحریر کرد.
اما در مقابل مثلا سینا مطلبی از ایده کار استقبال کرد و قول همه گونه همکاری داد هرچند در نهایت مطلبی برای ما نفرستاد و از همه مهمتر آقای رضا قاسمی بسیار از این حرکت استقبال کردند و مطالب انتخابی خود را از الواح شیشه ای برایمان فرستادند که مایه دلگرمی ما بود.

پنج- هرچند اکثر وبلاگ نویسان مطالب قابل چاپ خودشان را انتخاب کرده بودند ولی ما ناچار شدیم برای تایید کتاب در ارشادبعضی کلمات و مطالب را حذف کنیم و سرانجام وزارت ارشاد بعد از سه ماه با دو مورد حذف مجوز پیش از چاپ کتاب را صادر کرد. ( آن دو مطلب را در سایت کتاب می تواند مشاهده کنید و متوجه سطح تحمل ممیزان ارشاد شوید بخصوص در زمینه طنز )

شش- تیرماه 82 کتاب چاپ شده و آماده بود ولی وزارت ارشاد بدون ارائه دلیل روشن از خروج کتاب از صحافی جلوگیری کرد و تا سه ماه به دلایل متفاوت کتاب را بلاتکلیف نگه داشت. یک روز به بهانه خبر مجعول روزنامه ایران در مورد کتاب و روز دیگر به بهانه دو مطلب از وبلاگ خانوم گل ( که البته این مورد را هرگز به طور رسمی به ما ابلاغ نکردند )
سرانجام بعد از سه ماه دوندگی و سرگردانی در راهروهای عریض و طویل وزارت ارشاد ( از حراست تا اداره کتاب و بازرسی چاپخانه ها ) در مهر 82 اجازه پخش و فروش کتاب صادر شد.

هفت- بعد از دو ماه و نیم از آغاز پخش کتاب 730 جلد از کتاب توزیع شده و 50 جلد نیز به افراد مختلف اهدا شده است. اما از نظر مالی تا کنون 2850000 ریال بصورت نقد و 1840000 ریال بصورت چک شش ماهه ( در مجموع 4690000 ریال ) از فروش کتاب دریافتی داشته ایم که با توجه به هزینه های صورت گرفته برای کتاب که حدود 20000000 ریال بوده هنوز خیلی عقب هستیم. بنابراین برخلاف تصور برخی از دوستان نه تنها سود مالی از این کار نبرده ایم بلکه هنوز هزینه های خود کتاب را هم درنیاورده ایم. ( هرچند که هدف ما هرگز سود مالی نبوده و امروز هم از کار خود پشیمان نیستیم و ذکر اعداد و ارقام فقط برای اثبات ابن نکته بود که گروه گردآورنده کتاب هرگز توان پرداخت حق التحریر را نداشته است!)
شهر کتاب آرین به لطف ایمان فروشنده عملا به پاتوقی برای بلاگر ها تبدیل شده و با فروش بیش از 70 جلد از کتاب بیشترین فروش را داشته است. و بعد از آن کافه بلاگ و نشر چشمه بیشترین آمار فروش را داشته اند. ضمن اینکه کافه عکس جدیدترین جایی است که می توان کتاب وبلاگستان شهر شیشه ای را از آنجا تهیه کرد.

هشت- مشکل کتاب در ایران دو چیز است:
یک- مافیای پخش
دو-کمبود خواننده
درصد بالای درخواستی پخش کننده های کتاب در کنار شرایط قرارداهای یک طرفه آنان و نحوه بازپرداخت طولانی مدت ( 6 تا 9 ماهه ) از معضلات پخش و فروش کتاب است، بگذریم که برای گرفتن همین چک های بلند مدت نیز باید بسیار خوش شانس بود!
علت اصلی گرانی کتاب کمبود خواننده است نه برعکس. یعنی اگر من ناشر به فروش لااقل 2000 جلد از کتابم مطمئن باشم کتابم را کمتر قیمت خواهم گذاشت. و چون روز به روز خواننده ها کمتر می شوند ( بطوری که تیراژ کتاب به رقم تاسف انگیز 1100 نسخه رسیده است ) نتیجتا کتاب ها هم گران تر قیمت گذاری می شوند تا با فروش همان 1000 جلد هزینه های کتاب تامین گردد.
و این چرخه بیمار تولید و فروش کتاب در ایران است.
و سخن آخر اینکه داشتن کتاب وبلاگستان شهر شیشه ای را به تمام کسانی که نسبت به وبلاگ نویسی فارسی بخصوص دوران طلایی آن ( تا شش ماه اول سال 81 ) احساس تعلق خاطر می کنند، اکیدا توصیه می کنم.